Showing posts with label Хөгжихүй дэвшихүй - Амжилтын нууцууд. Show all posts
Showing posts with label Хөгжихүй дэвшихүй - Амжилтын нууцууд. Show all posts

Tuesday, May 26, 2015

Ер бусын удирдлага - Бизнесийн удирдлагын шинэ эргэлт

Рикардо Семлер "хачин жигтэй" гэж тодорхойлж болохоор лидер юм. 38 настай Рикардо Бразилд амьдардаг бөгөөд компанийх нь нэр нь Семко.


Семко компанийг Рикардогийн эцэг нээсэн бөгөөд эцгийнх нь үед байдаг л нэг компани байв. Бүх зүйл Рикардо компанийг удирдаж эхэлснээс хойш өрнөж эхэлсэн ажээ. Өр зээлийн барагдуулах, үйлдвэрлэл, ашиг, ажиллагсад гээд л компаний санхүүгийн байдалтай холбоотой амжилтууд шил шилээ даган ирж байв. Гэхдээ түүний дэлхий нийтэд танигдсан шалтгаан нь эдгээр амжилтууд биш харин компанидаа нэвтрүүлсэн хачин жигтэй удирдлагын систем юм. Түүнийг даган компанийг нь ч мөн "жигтэй" хэмээн тодорхойлох болсон ажээ. Тэр өөрийн үзэл бодлоо компанидаа нэвтрүүлэхээр зорьсон байв. Түүний удирдлагын философи уламжлалт хэлбэртэй биш юм. Тэрээр компаний эзэн гэдэг нэрийн дор хүмүүст тушаал буулгаж, хийх зүйлийг нь заадаггүй. Ажилчид нь зарим тохиолдолд түүнтэй санал нэгддэггүй бөгөөд хэний санал илүү их дэмжигдэнэ түүний санал хэрэгждэг байна. Рикардо ч энэ байдалд сэтгэл хангалуун байж өөрийн саналаа дэмжүүлэхийн тулд компани дотроо хуйвалдаан явуулдаг гэнэ. Энэ өрсөлдөөний ачаар тэр илүү эрч хүчтэй байж чаддаг ажээ.

Энэ сонирхолтой эзнээс "Нэг удаа таныг нэг компанийг худалдаж авах санал гаргахад ажилчид дэмжээгүй болохоор та аваагүй гэсэн. Яг энэ байдлын эсрэгээр та хүсэхгүй байсан ч ажилчид хүссэн тохиолдолд мөнгө үрэн ямар нэгэн компани худалдаж авах байсан уу?" гэж асуухад: Олон зүйл дээр би ажилчидтайгаа санал зөрөлддөг. Гэхдээ 18 жилийн турш ажилчдаас ирсэн бүх саналыг би авч хэлэлцсэн. Нэгийг нь ч буцаагаагүй. Гаргасан саналаа дэмжүүлэхийн төлөө идэвхтэйгээр пи-арыг хийдэг. Энэ хугацаанд авч үлдэх хэрэгтэй гэж бодож байсан олон компаниа зарсан, үйл ажиллагааг нь үргэлжлүүлэх хэрэгтэй гэж бодож байсан үйлдвэрээ ч мөн адил ажилчдын саналын дагуу хаасан. Энэ явдлуудын заримд нь миний зөв байсан гэхдээ заримд нь маш буруу бодож байсныгаа ойлгосон. Эдгээр шийдвэрүүдийн хоорондох тэнцвэрийн ачаар бид өдий зэрэгтээ явна." гэсэн байна.

Энэ сонирхолтой компанид хамгийн дээд удирдагчаас эхлэн хамгийн доод хэргэмийн ажилчид хүртэл бүгд санал шүүмжлэл гаргах тэгш эрхтэй. Ажилчид ажлын дүрэм, шаардлагаа өөрсдөө боловсруулан, өөрсдийн удирдах албан тушаалтнаа мөн өөрсдөө сонгох эрхтэй. Цалин хөлснийхөө хэмжээг өөрсдөө тодорхойлж үйлдвэрчний эвлэг зэрэг байгууллагуудтай нягт хамтран ажилладаг. Семкод нарийн бичгийн дарга, туслагчид, тусгай машины зогсоол гэх зэрэг зүйлс байхгүй. Хүн бүхэн өөрийн ажлаа өөрөө хийнэ.

Семлер, зарим хүмүүсийн гаж хэмээн үздэг дээрх удирдлагын хэлбэрээ хэрэгжүүлэхдээ үнэн хэрэгтээ өөрийгөө аварсан байна. Учир нь дээрх санаагаа хэрэгжүүлэхээс нь өмнө эмч түүнийг үзээд "Энэ хэмнэлээрээ ажиллах юм бол биеийн эрүүл мэндэд нь муу. Одоогийн биеийн байдал нь энэ ачааллыг дийлэхгүй." гэсэн байна. Дараа нь цоо шинэ бодлоо компанидаа нэвтрүүлсэн аж. Ингэснээр тэр байнга цаг зүүх шаардлагагүй болж, тогтмол ээлжийн амралттай золгож, стресс гэдгийг мартсан байна. Түүнээс гадна шинэ удирдлагын хэлбэрийнхээ ачаар дэлхий нийтэд танигдсан бизнесмен болжээ.

Тэрээр өдгөө дэлхийд алдартай удирдахуйн ухааны номын зохиогч, уран илтгэгч болжээ. "Харвард Бизнес Ревью"-д нийтлэгдсэн "Удирдагчгүй удирдлага", "Хуучин ажилчид минь яагаад надтай одоо ч хамтран ажилласаар байна вэ?" нэртэй хоёр нийтлэлээрээ нэрд гарсан юм. Эдгээрээс эхнийх нь 1994 оны хамгийн их хэвлэгдсэн нийтлэлээр шалгаран хоёр дахь нь бизнесийн удирдагчдын сонирхлыг маш их татсан нийтлэл болсон байна. Гэвч түүнийг дэлхийг хамгийн их таниулсан бүтээл бол "Маверик" (өөр үзэлтэн, өөрөөр сэтгэгч) нэртэй ном нь байв. Уг ном 16 хэлээр орчуулагдан хэвлэгдсэн бөгөөд 1.5 сая хувь борлогджээ.

Семлер өөрийн амжилтуудынхаа талаар энэ номдоо өгүүлсэн юм. Өөрийнх нь бодож байгаагаар түүний амжилтын нууц нь орчин үеийн удирдлагын онолын дотор байдаг боловч хэрэгжүүлэхэд хэцүүд тооцогддог үзлүүдийг зоригтойгоор хэрэгжүүлсэн, мөн үүнийгээ Бразилын нэлээд ороо бусгаа бизнесийн орчинд хэрэгжүүлж чадсан явдал ажээ.

Семлер хэрэгжүүлсэн удирдлагын бодлогынхоо ачаар өндөр инфляцтай орчинд 900 хувийн өсөлттэй ажиллаж чадсан байна. Түүнээс гадна компаний олон улсын салбар дахь нэр хүнд нь маш их өсч үйлдвэрүүдэд нь долоо хоног тутмын хөтөчтэй аялал арга хэмжээ зохион байгуулагдах болсон байна. Эдгээр аялуудад дэлхийн шилдэг компаниудын удирдлагууд мөн оролцдог байна.

Ажиллах орчны тохижилтуудаас эхлэн ажлын байран дахь ардчилсан уур амьсгал, зохион байгуулалтын бүтцээс эхлэн компаний санхүүгийн мэдээллүүд бүх ажилчдад нээлттэй байх зэрэг маш олон төрлийн санаанд багтамгүй зүйлсийг хэрэгжүүлэн удирдлагын энэ загвараараа амжилтаас амжилтад хүрч буй Семко компанид дээрх шинэчлэлтүүд гайхмаар туршлага болон хуримтлагдсаар байна.

Семкод ажилд анхлан орж буй ажилтан бүрт "Тус компанид амьдрах гарын авлага" нэртэй зураг хөрөг ихтэй, текст бичиг багатай ном тарааж өгөх бөгөөд уг гарын авлагад компаний бүтэц зохион байгуулалт, ажилд авах шаардлагууд, ажлын хувцаслалт, ажилчдын эрх мэдэл зэрэг гол сэдвүүд энгийн, ярианы хэлээр бичигдсэн байна. Гарын авлагын бүтэц зохион байгуулалтын бүлэгт "Семко компанид удирдлагын албан ёсны бүтэц зохион байгуулалтын схем байхгүй." гэсэн байхад, ажилд авах шаардлагууд хэсэгт "Хэн нэгэн ажилд ороход эсвэл тушаал дэвшихэд доод албан тушаалын ажилчин, ажиллагсад тухайн хүнээс ярилцлага авах, үнэлгээ өгөх эрхтэй." гэсэн байдаг ажээ. Гарын авлагын ажлын байр, ажиллах орчин бүлэгт "Хана, машин тоног төхөөрөмжүүдийг хүссэн өнгөөрөө будаж, цэцэг тавин, хүссэн хэлбэрээрээ ажиллах орчноо тохижуулан чимж болно." гэжээ.

Рикардо Семлер компанидаа хэрэгжүүлэн бизнесийн ертөнцийн анхаарлыг татсан энэхүү эргэлтийнхээ талаар ийнхүү өгүүлж байна:

"Бид шинэ соргог санааг голчлон үзэж ургамал мэт өсч боловсохыг түрүүнд тавьдаг. Уг санааг ургуулах үржил шимтэй хөрс байвал сайн л юм. Харин үржил шимтэй хөрс олдохгүй бол тэртэй тэргүй бүтэшгүй санаа байсан гэдэг нь ойлгомжтой. Энэ удаа болоогүй бол дараа дахин туршиж үзэж болох юм. Бид ч үүнийг хийж байна. Өмнө нь бүтээгүй санааг дахин туршиж үзэж байна.

Бидний одоо хэрэгжүүлж буй удирдлагын санаанууд удирдахуйн ухаантай нэг их холбоотой гэж би боддоггүй юм. Хүмүүсийн хоорондын харилцаанд илүү тулгуурласан, удирдахуйн ухаан, бизнесийн дүрмээс илүү нийгмийн ухааны салбартай холбоотой. Тиймээс бидний энд хэрэгжүүлдэг санаачлагуудыг Австралид эмнэлэг, Финлянд, Англид сургуулиудад, Голландад цагдаагийн газруудад хэрэгжүүлж байна.

Би цаг хэрэглэдэггүй. Хэнд ч хаана ч байгаагаа мэдэгдэггүй. Жил бүр 45 хоног амралт авдаг. Амралтаа ихэнхдээ арав арван өдрөөр нь хэрэглэдэг. Надад мөн орлогч, нарийн бичиг гэж байдаггүй. Утсандаа өөрөө хариу өгч, факс болон э-шуудангаа өөрөө бичиж явуулахаас гадна ажлын хөтөлбөрөө ч өөрөө хянадаг. Надад стресс гэж байдаггүй. Ийшээ тийшээ баруун зүүнгүй сандарч гүйдэггүй. Өдөрт 2-3 чухал ажил өөртөө төлөвлөөд түүнийгээ амжуулсныхаа дараа хүсвэл кино театр явдаг. Товчхондоо өөрөө өөртөө ер ажил уддаггүй." гэжээ.

Уламжлалыг хэт дагаж баримталдаг манай нийгмийн үзэл сурталд дээрх хэлбэр үнэхээр хачин жигтэй санагдах нь ойлгомжтой. Гэвч бүх юм өөрчлөгдөж шинэчлэгдэж, хөгжиж дэвшиж байдаг болохоор бид хэзээ нэгэн цагт уламжлалт, хоцрогдсон сэтгэхүйнээсээ салж шинэ өнгө төрх, илүү сайн арга хэлбэрүүд бүрэлдэн тогтоно гэдэгт би итгэдэг.

Эх сурвалж: "Амьдралаас ургасан амжилтууд - Амжилтад хүрсэн бодит түүх" номоос

Thursday, May 7, 2015

Матери ба ухамсрын хөгжлийн тэнцвэр

Юуны өмнө хөгжил гэж юуг хэлэх вэ гэдэг асуултанд хариулахыг хүсэж байна. Өнөөгийн хүмүүс бид шинжлэх ухааны нээлт, техник технологийн дэвшил, өндөр барилга, өргөн дэд бүтцийг хөгжил гэж тодорхойлоод байгаа. Мэдээж хэрэг амьдралын илүү тав тух, таатай орчныг бүрдүүлж байгаа болохоор хөгжил гэж нэрлэхээс яах вэ. Асуудлын гол нь бид зөвхөн материаллаг зүйлс буюу гадаад юмст л төвлөрөөд дотогшоогоо огт анхаарал хандуулахаа больчихсонд байгаа юм. Хүний өөрийн мөн чанар, дотоодын дэвшил ч бас хөгжил биш гэж үү? Дорнын ухаанд арга билгийн тэнцвэрийг амьдралын оршин тогтнох тулгуур хэмээн чухалчилдаг. Хүний бие махбодод ч бас арга билгийн тэнцвэр гэж байдаг. Хэрэв арга билгийн тэнцвэр алдагдвал биеийн хэмнэл алдагдаж элдэв өвчин зовуурь бий болно. Матери ба ухамсар ч мөн тэнцвэртэйгээр хөгжиж байж арга билгийн тэнцвэрийг хадгалж хүн төрөлхтөн болоод гариг дэлхийн урт удаан оршин тогтнох үндэс суурь болно гэж үздэг. Гэтэл бид ухамсар буюу мөн чанар, дотоодын хөгжил дэвшлээ ор тас орхигдуулан матери буюу гадаад хөгжилдөө хэт их анхаарал хандуулаад зөвхөн түүгээрээ хөгжил гэдэг зүйлийг тодорхойлоод байна.





















Харин орхигдуулж боломгүй дотоодын хөгжлийн тухай ярьж, гадаад хөгжлийн бий болгож буй хор нөлөөг ярьж байгаа хүмүүсийг худлаа хайр майр ярьж хөгжлийг эсэргүүцэгчид гэж шүүмжлэх хүмүүс олон. Гэтэл тэдгээр шүүмжлэгчид өөрсдөө харин дотоодын хөгжлийг эсэргүүцэгчид болж байгаагаа анзаарсангүй. Байгаль дэлхий болон хүн төрөлхтөндөө эргээд хор хөнөөл учруулж байгаа нь технологийн хөгжил биш харин технологийн хоцрогдол юм, түүнээс биш би хэзээд хөгжлийн талд зогсоно гэж нэгэн эрхэмийн олон нийтийн сүлжээнд бичсэн нийтлэлийг нь олж уншлаа. Үүнтэй бол яах аргагүй санал нийлнэ. Гэхдээ хөгжлийн талд зогсоно гэж байгаа нь зөвхөн технологийн хөгжлийг л хэлж байгаа бол явцуу санагдаж байна. Шидэт дохиур хичнээн гайхамшгийг бүтээх шидтэй ч түүнийг ямар хүн ашиглаж байна гэдгээс хамаарч нэг бол гайхамшиг бий болно үгүй бол сүйрэл ирнэ. Тэгэхээр техник технологийн мянга дахин үсрэнгүй хөгжил байлаа гээд хүн нь өөрөө ухамсрын түвшинд хөгжихгүй бол технологийнхоо боол нь, золиос нь байсаар л байх болно.

Шинжлэх ухааны дэвшил, технологийн хөгжлийг бий болгох гэж хичнээн амьтны амийг золиослож, эх газраа бохирдуулж, байгалийн тэнцвэрийг алдагдуулж байгаагаа ч мэдээгүй нөгөө мундаг эрдэмтэд үнэхээр хөгжиж дэвшсэн хүмүүс үү? Эцэст нь дэлхийн дулаарал бий болчихоод байхад хэзээ хойно нь мэдээд сандралдаж, хэзээ хойно нь байгальд ээлтэй ногоон технологийг нэвтрүүлэх тал дээр анхаарч эхлэж байна. Үүнээс харвал хөгжил гэдэг зүйлийг илүү бодитойгоор бас илүү цогцоор нь тодорхойлж болохоор байна.

Бас нэгэн олон нийтийн сүлжээ хэрэглэгчийн бичсэн постыг уншиж байлаа. Тэр нь эрүүл мэнд болоод байгаль орчныхоо төлөө ургамлан буюу веган хоолыг сонгосон хүмүүст зориулсан нийтлэл байв. "Хүн төрөлхтөн мах идсэнийхээ хүчинд л өдий зэрэгтээ хөгжиж ирсэн. Надтай биш дэлхийн түүхтэй марга" гэж. Гэвч хөгжсөн үү, уруудсан уу гэдгийг хэн батлах юм бэ? Хөгжил гэж яг алийгаа хэлээд байна? Технологи нь ухаажаад хүмүүс нь тэнэгжээд байгааг хөгжил гэх үү? Амьдрал нь илүү тав тухтай, өргөн сонголттой, амар хялбар болсон ч эрүүл мэндээрээ улам доройтоод байгааг хэлэх үү? Ялгаварлал, үзэн ядалт, дайн байлдаан болон бусдыг хохироож байж өөрийн эрх ашиг хүсэл сонирхолдоо хүрдэг эдгээр нийгмийн тогтолцоог хөгжил гэх үү? Эндээс бас нэг асуулт гарч ирж байна. Үнэхээр л мах идсэнээр хүн төрөлхтөн хөгжил цэцэглэлтийг авчирсан юм бол махчинаараа алдартай монголчууд бид улс орондоо нөгөө хэлээд байгаа хөгжил дэвшлээ яагаад бий болгоогүй юм бэ?

Түүхийн явцад амьд үлдэхийн тулд аргагүйн эрхэнд амьтны арьс нөмөрч, махыг нь хүртэж ирсэн нөхцөл байдлыг бол үнэхээр буруутгах аргагүй юм. Гэтэл цаг хугацаа өөрчлөгдөж, юмс өөрчлөгдөж байхад хүртэл нөгөө л махаа идсээр. Мах идэх ёстой гэсэн олон шалтгаануудыг гаргаж ирэн мах иддэг дадал зуршлаа зөвтгөдөг ч салж чадахааргүй болтлоо донтсон ганц дур хүсэл нь л захирч байдаг шүү дээ яг үнэндээ. Жинхэнэ иргэншсэн нийгэмтэй, орчин үеийн хүн байхын тулд цаг хугацаанаасаа хоцорч биш, цаг хугацаандаа нийцэж, нөхцөл байдлыг шийдэж амьдрах хэрэгтэй болов уу. Зүгээр л бидний тансаг гэгдэх хэрэгцээг хангах гэж, зүгээр л амтны төлөө үй олон амьтан тарчилж үхдэг болсон цаг үе. Үүнээс үүдэж хүлэмжийн хийн ялгарал нэмэгдэж дэлхийн дулааралд хамгийн ихээр нөлөөлж байгаа цаг үе. Энэ цаг үе, нөхцөл байдлаа бодитоор дүгнэж, тохиромжтой шийдлүүдийг цаг тухайд нь гаргаж өөрсдөөсөө шалтгаалах зүйлээ хийх нь иргэншсэн нийгмийн орчин үеийн хүний хийвэл зохих ухамсарт үйлдэл болов уу. Үмх махнаас болж байгаль дэлхийн ирээдүй шийдэгдэх дээсэн дөрөөн дээр тулж ирлээ гэхэд бид эрт дээр үеэсээ идэж ирсээн гээд салж хагацахгүй зуураад байх уу? Тэгвэл бүгдээрээ эрт дээр үеэс амьдарсан нүүдэлчин ахуй руугаа буцаад шилжицгээе лдээ. 21-р зуун, энэ бол уураг нь зөвхөн маханд агуулагддаггүй юм аа гэдэг нь ил болсон зуун.

Ирээдүйд хүн төрөлхтөн бид өөрсдийн бүтээсэн технологийнхоо золиос, утсан хүүхэлдэй нь болохгүйн тулд өөрсдийн мөн чанар, ухамсраа ч бас хөгжүүлье. Тэгвэл технологи ч бас устгаж сүйрүүлсэн хоцрогдол байхаа больж бидэнтэй хамт хөгжин дэвших болно.




Saturday, March 7, 2015

Таны амьдралыг үнэлэх үнэлэмж сохор, дүлий бас хэлгүй хүнийхээс хэр илүү вэ?


Амьдралаас ургасан амжилт ба гайхалтай түүхүүдээс цуврал болгон хүргэж байгаа билээ. Хараатай, сонсголтой ч харалган, дүлий бас дотоод мэдрэмж нь унтаа... энэ бол хүний хэвийн л шинж байдал болчихож. Харин сохор, дүлий бас хэлгүй нэгэн хүний амьдралыг хэрхэн үнэлж хэрхэн мэдэрдэг байсан тухай нэгэн түүхийг сонордуулж байна.

Сохор, дүлий хүмүүсийн боловсоролд маш чухал нэгэн жишээ болсон хүн бол Америкийн зохиолч болон бол овсолын салбарын зүтгэлтэн Хелен Келлер байсан юм. Тэрээр дөнгөж 19 сартай байхдаа сохор бас дүлий болжээ. Дараагаар нь ярих чадвараа ч мөн алдсан байна. Келлер бага наснаасаа эхлэн итгэмээргүй өөрчлөгдөн тэсэхийн аргагүй дүрсгүй охин болон өсч байв. Ойд амьдардаг зэрлэг араатан шиг л авирладаг байлаа. Өөрт таалагдаагүй зүйлийг шууд л шидэлж хагалан, бүх юмыг л эвдэлж хэмхлэн, хоол идэхдээ хүртэл ам руугаа баруун солгойгүй чихэж үнэхээр ой гутмаар авирладаг байв. Энэ байдлыг нь болиулж засах гэж оролдсон тохиолдолд яг л галзуурсан мэт уурлаж хашгичин ойр тойрныхоо хүмүүсийг хараан зүхдэг байсан ажээ.

Сохор охиныг зургаан нас хүрэхэд эцэг эх нь Александр Грахам Белл дээр очин охиныхоо ирээдүйн боловсрол төлөвшлийн талаар зөвлөгөө авчээ. Тэгээд өмнө нь сохор байж байгаад эмчилгээ хийлгэн бага зэрэг сайжирсан Перкинсийн хараагүйчүүдийн сургуулийн төгсөгч Энн Мэнсфилд Салливаныг охиныхоо багшаар авахаар болсон байна.

Энэ бяцхан зэрлэгийг хүн болгох хэцүү даалгаврыг авсан 20-хон настай залуухан бүсгүй охиныг хөлөөс нь толгой хүртэл өөрчилж чаджээ.

Хелен хэсэг хугацааны дараа хурууныхаа өндгөөр тэмтэрч уншихыг суран дараа нь Салливаны хоолойд гараа хүргэн мөгөөрсөн хоолойн хөдөлгөөнийг мэдрэн ярьж сурсан байна. Тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа жирийн сургалтын хөтөлбөрөөр боловсрол олж чадах хэмжээнд иржээ.

Үүний дараа Кэмбрижийн Редклиф коллежед элсэн оров. Багшийн зааж байгаа хичээлийг Салливан сонсоод Хелены гар дээр шууд хуруугаараа дүрслэн бичсээр Хелен 1904 онд үнэмлэхгүй амжилттайгаар сургуулиа төгссөн байна.

Тэр сургуулиа төгссөнийхөө дараа бүхий л цаг зав, хүчин чармайлтаа хараагүй болон сонсголгүй хүмүүст зориулан ажилласан байна. Энэ талаар ном бичин хэвлүүлж, семинар зөвлөгөөн зохион байгуулж дэлхийн олон орнуудаар аялан явж хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд туслаж тэднийг сургууль соёлтой болгохын тулд бүхнээ зориулсан байна.

Түүний хүрэлцэх мэдрэхгүй нь үнэхээр хүчтэй байв. Хуруугаараа хэн нэгний уруулд нь хүрээд л түүний юу хэлж байгааг ойлгодог, гараа төгөлдөр хуурын товчлуур, хийлийн утсанд хүргээд тухайн хөгжмийг мэдэрч чаддаг байв. Нэг удаа түүнтэй гар барин мэндэлсэн бол 5 жилийн дараа атгахад хэн болохыг нь таньдаг. Тэр ч бүү хэл уйтгар гунигтай байна уу, аз жаргалтай байна уу гэдгийг шууд хэлж чаддаг байжээ.

Завь сэлүүрдэн, усанд сэлж, ой модонд морь унан зугаалдаг байв. Тэр хараагүй, дүлий байгаадаа хэзээ ч гуньж гутарч байсангүй. Харин хүний дууг л сонсохыг маш их хүсдэг байсан ажээ.

Сохор дүлий хэмээн тэр гуйлга гуйж бусдын гар харж амьдарсангүй, харин маш сайн боловсролын зүтгэлтэн, багш, зохиолч болон түүхийн хуудсанд нэрээ үлдээсэн юм. Зарим хүмүүс түүнийг дэлхийн 8 дахь гайхамшиг хэмээн тодорхойлсон байдаг.

Марк Твений XIX зууны хамгийн сонирхол татам хүн гэж хэлсэн энэ дайчин эмэгтэй "Эрүүл хүмүүс жилд ганц, хоёрхон өдөр хараагүй сонсголгүй болдогсон бол харанхуйд, харахын үнэ цэнийг, анир чимээгүйд сонсохын баяр баясгалан гэж юу болохыг илүү сайн ойлгоно доо гэж би хааяа боддог юм" гэсэн байдаг.

Хэрэв хэдхэн өдөр ч болов харж чадах байсан бол тэр юуг харахыг хүсэх байсан бол гэсэн асуултад тэр ийнхүү хариулж байна "Эхний өдөр нь надад сайн үйл хийж, намайг дэмжиж туслан амьдралыг минь улам утга учиртай болгосон хүмүүсийг харахыг хүсч байна. Хэн нэгнийг харах нь ямар мэдрэмж төрүүлдэг болохыг би мэдэхгүй. Зөвхөн тэдэнд хүрч нүүрний хэлбэр маяг зэргээр нь уйтгартай байна уу, хөгжилтэй байна уу гэдгийг нь хэлж мэднэ. Харж чаддаг хүмүүс үнэхээр "харж" чадаж байна уу, нүдээ үнэхээр ашиглаж чадаж байна уу. Хайртай хүмүүсийнхээ нүүрний хэлбэр, нүдний өнгө зэргийг сайн мэддэг болов уу. Тиймээс би хамгийн хайртай хүмүүсээ бүгдийг нь дуудаад тэдний нүүрийг харах байсан. Дараа нь дөнгөж төрсөн хүүхдийг харахыг хүсэж байна. Түүний тэр цэвэр ариунаас нь бага ч болов өөртөө шингээхийн тулд. Дараа нь номнуудыг харахыг хүсч байна. Тэр орой нар бусад өдрүүдийнхээс илүү гайхамшигтай үзэсгэлэнтэйгээр жаргаасай гэж Бурханд залбирах байсан. Тэгээд нүдээ хэзээ ч цавчилгүйгээр энэ бүхнийг харах байсан. Маргааш өглөө нь нар мандахыг ширтэж, дараа нь хүн төрөлхтний бүтээсэн урлагийн гайхамшигт бүтээлүүдийг харах байсан" гэжээ.


Амь бүхэн үнэ цэнэтэй. Хүн бол хүч. Хүн ямар ч байж болно, харин эцэстээ тэр хэн ч болж болно... гэх мэт олон утга санаануудыг энэхүү түүх агуулж чаджээ. Хүнийг үнэлэх үнэлэмж болон амьдралыг үнэлэх үнэлэмжээ бид дахин нэг тунгаах хэрэгтэй болов уу...

Эх сурвалж: "Амьдралаас ургасан амжилтууд" номоос

Wednesday, February 11, 2015

Хайр энэрэл амьдралыг өөрчилсөн нь


Зарим хүмүүс жинхэн аз жаргалд хүрэх тал дээр нэлээд андуурч эд материал, тансаг хэрэглээг чухалчилдаг. Гэтэл аз жаргал нь ердөө л эрхэм зорилгод хүрэх зүтгэлийн үр дүнд бий болдог.
~Хелен Келлер~

1983 онд Хью Жонс, Жэксонвилл дэх "Барнетт" банкны захирлаар томилогджээ. Энэ үүрэгт томилогдсоноос 1 жилийн дараа дотны найзынх нь хүү зүрхний мэс засалд орж хагалгаа амжилтгүй болон нас барж гэнэ.

Найзынхаа уй гашууг бага ч атугай нимгэлэх үүднээс нас барсан хүүгийн дурсгалд зориулан зүрхний өвчтэй хүүхдүүдэд туслах зорилгоор нэгэн тусламжийн хөтөлбөр эхлүүлэхийг хүсчээ. Гэвч АНУ-д энэ мэт хөтөлбөр шаардлагагүй гэдгийг мэдээд энэ хөтөлбөрөө Солонгос дахь зүрхний өвчтэй хүүхдүүдэд зориулан хийхээр шийджээ. Хью Солонгос улсад цэргийн алба хаасан бөгөөд тэнд зүрхний мэс засалд орохоос амь нас нь шалтгаалах мянга мянган хүүхэд байгаа гэдгийг мэдэж байв.

Хью энэ талаар ийнхүү дурьдаж байна. " Анхны хүүхдүүд 1985 оны 3 сард Америкт ирлээ. 7 настай нэг хүү, 6 настай Ён Юу Жу нэртэй охин хоёр байсан юм. Тэднийг онгоцноос тосон хоёуланг нь гэртээ авч ирлээ. Эхнэр бид хоёр тэдэнтэй үг хэлээ хэрхэн ололцохоо мэдэхгүй байсан ч зураг, гар хөлийн хөдөлгөөнөөр бага ч болов ойлголцож байлаа. Бямба гаригийн орой охиныг аван мэс засалд орох эмнэлэг рүү явсан юм. Даваа гаригт мэс засалд орох байв. Мэс засалд орохын өмнөх шөнө би огтхон ч унтаж чадсангүй. Өглөөний 4 цагт машинаа асаан эмнэлэг рүү яаран очлоо. Сувилагч нар бяцхан охиныг мэс заслын өрөөнд аваачихаар ирэхэд түүний нүдэнд нулимс цийлэгнэсэн байхыг олж харсан юм. Тэр над руу эргэн хараад гараа өргөв. Би түүнийг тэврэн авлаа. Тэр үед би ч бас нулимсаа барьж чадахгүй байлаа. Түүнийг дугуйтай орон дээр тавихын оронд мэс заслын өрөө хүртэл тэвэрч явсан юм. Бид хоёр нэг нэгнээ чангаар тэврээд тэр мэс заслын өрөө рүү оров.

Тэр гурав дөрөвхөн минут надад маш чухал юм сургасан юм. Бараг л амьдралыг минь өөрчилсөн гэхэд болно. Энэ охин бид хоёр шал өөр хоёр ертөнцийн хүмүүс байв. Ёс заншил, хэл соёл, үндэс угсаа, нас гээд бүх зүйл өөр байлаа. Харин тэр хэдхэн хормын хооронд үнэн хэрэгтээ энэ бүхэн огтхон ч чухал зүйлс биш юм гэдгийг ойлгосон юм. Хайр, энэрэл бидний хоорондох бүх ялгаар арчин одож байв.

Энэ явдлаас хойш 10 жилийн турш Хью болон түүний найзууд 70 хүүхдийг мэс засалд оруулан эдгэхэд нь тусласан байна. Хью дээрх санаачилгаа банкны ажилчдын дунд ч сурталчлан, урьд өмнө энэ газар болж байгаагүй тусламжийн аян эхлүүлсэн юм. Хьюгийн энэ санаачилгын үр дүнд 1000 гаран банкны ажилчид өөрсдийн сонгосон салбар болгонд нийгэмд чиглэсэн буяны үйл ажиллагаанд оролцон нэг жилд 40000 илүү цагийг энэ ажилд зарцуулсан байжээ.

Хью 2 жилийн өмнө банкнаас тэтгэвэрт гарсан бөгөөд сайн дурын тусламжийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлсээр байгаа аж. Тэрбээр ахмадуудад зориулсан асрамжийн газар байгуулж, эдгэшгүй өвчтэй хүүхдүүдийг цагаа хөгжилтэй өнгөрүүлэн өвчин зовлонгоо мартахад нь зориулж Диснэйландаар аялуулж, тоглуулах гэх зэрэг ажлуудыг хийж байгаа бөгөөд өнгөрсөн жил Жаксонвилл дэх гэр оронгүй хүмүүст зориулан хоргодох газар байгуулах ажил эхлүүлсэн байна.

Хью "Тэр бяцхан охин надад амьдралын минь хамгийн үнэт сургамжийг өгсөн юм. Энэ сургамжийг өмнө ухаараагүйдээ би харамсаж байлаа. Учир нь би тэр үед 50 настай, ажлаас өөр юм боддоггүй, банкнаас илүү их ашиг олж, үйлчлүүлэгчиддээ илүү сайн үйлчилгээ хүргэн, илүү хангалуун амьдрахын тулд л ажиллаж байсан. Миний хувьд ололт амжилт бол миний хөрөнгө оруулалт, орлогын хэмжээ маань нэмэгдэх явдал байв. Харин одоо хөрөнгө оруулалт бол миний хувьд шал өөр утга агуулгатай үг болсон. Одоо би бусдын амьдралд ямар нэгэн өөрчлөлт оруулж байж аз жаргалтай болдог."

Бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй болчихно гэх мэт шалтгаар өөрийн хүнд туслах хүсэлгүй байгаа сэтгэлээ хаацайлдаг хүмүүс олон. Мөн өөрийн хийх ёстой зүйлээ хийгээд л явж байвал тэр чинь л хүмүүст туслаж байгаа хэрэг гэсэн бодолтой хүмүүс ч бусдад үнэхээр туслая гэсэн сэтгэл дутагдсаны илрэл. Туслая гэсэн сэтгэл байвал тухайн хүн нүдээ олсон олон тусыг хүргэж чадна. Арчаагүй байдлаас үл шалтгаалах олон мянган хүмүүст тус болон хайр дутагдан өдөр хоногийг өнгөрөөж байна. Бидний хэнд нь ч тийм нөхцөл байдал тохиож болно. Тиймээс бусдыг өөр шигээ, үр хүүхдүүд шигээ, эцэг эх шигээ санан асарч энэрэх сэтгэлийг өвөртлөж, тусыг бүтээж амьдрах нь амьдралын утга учир биш бол өөр юу амьдралын утга учир байх билээ...


Эх сурвалж: "Амьдралаас ургасан амжилтууд - Амжилтанд хүрсэн бодит түүх" номоос


Saturday, February 7, 2015

Итгэл үнэмшлийн хүч


Итгэл үнэмшил, шашин шүтлэг нь түүхийн урт удаан хугацааны турш хүмүүсийн хийж чадахгүй хэмээн бодож байсан олон зүйлээ хийхэд нь туслажээ. Итгэл үнэмшил бидний дотоод нөөц бололцоондоо хүрч, түүнийгээ зөв зарцуулахад туслана. Үнэхээр хүний хүчин чадлаас итгэл үнэмшил бол хамгийн хүчтэй нь юм. Хүний түүх гэдэг бол нэг талаас тэдний итгэл үнэмшлийн түүх юм.
~Энтонни Робинс~

Колорадод амьдардаг В.Митчелл хэмээх нэгэн залуу мотоциклын осолд орж шатахууных нь сав дэлбэрснээс түлэгджээ. Тэрээр эмнэлэгт ухаан ороход хамаг бие нь түлэнхийн шархнаас болж аймшигтай ихээр өвдөж, амьсгал авахад ч хэцүү байв. Биеийнх нь дөрөвний гурав нь гуравдугаар зэрэглэлийн түлэгдэлттэй байсан ч тэр шантралгүй өмнөх амьдрал, ажил зэргээ эргүүлж авахын тулд ер бусын тэсвэл тэвчээр гаргажээ.

Митчелийн амьдралд тулгарах даваа үүгээр дууссангүй. Онгоцны осолд орж бүсэлхийнээс доош мэдээгүй болжээ. Тэр тахир дутуу гэдэгтээ гутарч гуньсангүй, америкийн олны танил хүмүүстэй танилцаж, улмаар өөрийн бизнесийг эхлүүлэн баян бизнес эрхэлэгч болсон аж. Түүгээр ч баралгүй тэрээр америкийн конгресст нэрээ дэвшүүлэн, Колорадо мужийн захирагчийн туслахын албан тушаалд өрсөлдөж, өөрт тохиолдсон азгүй тохиолдлуудыг үл тоомсорлон аз жаргал, амжилтаар дүүрэн амьдарч чадсан байна. Үүний учир нь тэр өөрт тохиолдсон бүх зүйлийг утга учиртай гэж үздэг байжээ.

Энэ бодол түүнийг уй гашуу, гутрал гунигаас холдуулдаг холдуулдаг бөгөөд хамгийн гол нь тэр эдгээр үйл явдлуудыг өөрийн итргэл үнэмшлээ дахин дахин эргэцүүлэн дүгнэж сайжруулах боломж хэмээн үздэг гэнэ.

Эх сурвалж: "Амьдралаас ургасан амжилтууд - Амжилтанд хүрсэн бодит түүх" номоос     

Wednesday, January 21, 2015

Нэгэн ер бусын компаний амжилтын нууц


Хойд Каролины үзэсгэлэнт нэгэн газарт ажиллагсдаа эрхэмлэдэг нэгэн компани үйл ажиллагаа явуулдаг нь SAS (Statistical Analysys Software) юм.

Энэ сонирхолтой компанид үнэнч шударга зан юу юунаас эрхэм чухалд тооцогдоно. Хаалгаар оронгуут л гайхмаар сайхан орчин таныг угтах болно. Хамгийн сүүлийн үеийн технологи бүхий компьютерүүд, хана болгонд урлагийн үнэт бүтээлүүд, бараг л мэргэжлийн тамирчин бэлтгэх боломжтой орчин үеийн спортын цогцолбор гээд л энэ газар орж ирсэн хүн болгоныг гайхшруулах зүйлс мундахгүй олон.

Ажиллагсад нь өөрсдийгөө эндэхийн ажиллагсад гэхийн оронд энд аж төрөгсөд гэдэг бөгөөд аз жаргалтай, үр бүтээлтэй, хоорондоо маш сайхан харилцаатай байдаг ажээ. Ажилчид нь компаний эзэн, үүсгэн байгуулагч Жим Гүднайтыг сайхан сэтгэлт хаан мэт хүндэлнэ. Учир нь Жим ажилчдаа хүндэлж, тэднийг ойлгодог ажээ.

SAS компаний боловсруулдаг программ үнэхээр өргөн хэрэглээний бөгөөд хоорондоо ямар ч холбоо хамааралгүй салбаруудад хялбархан ашиглах боломжтой ажээ. 1997 онд 750 сая долларын ашигтай ажилласан энэ компаний боловсруулсан программуудыг АНУ-ын хамгийн том 100 компанийн 98 нь хэрэглэдэг ажээ.

Гэхдээ энэ компаний хамгийн сонирхол татсан онцлог нь боловсруулж буй программдаа бус, компаний баримтладаг ажлын зарчимдаа байгаа юм. Эрх чөлөөт байдлыг үр бүтээлтэй хослуулан ажиллах нь энэхүү компаний амжилтын түлхүүр ажээ. Программ хангамжийн салбарт ажиллаж байгаа хүмүүс хэтэрхий их ачааллаас үүдсэн хямралын талаар гомдоллох нь элбэг. Гэтэл SAS-н ажилчид ажиллахын зэрэгцээгээр амарч, алжаалаа тайлж чаддаг гэнэ.

Программ хангамжийн салбарт авьяаслаг, чадварлаг ажилчдыг татахын тулд өндөр цалин, компаний хувьцаа зэргийг төлбөрт өгдөг. Харин SAS энэ салбарын бусад компанитай адил ажилчиддаа хувьцаа тараадаггүй, мөн цалингийн хэмжээ ч өрсөлдөгчийнхөөс нь ялгаагүй. Харин тэдний ажилчдадаа үзүүлдэг халамж нь үнэхээр сайн тул ажилчид нь ч сэтгэл хангалуун ажлаа гүйцэтгэдэг. Жишээ нь компани ажилчдаа өвдвөл чөлөөг нь хэзээ ч хязгаарладаггүй ба ар гэрийнхнээс нь хэн нэг нь өвдвөл тэднийг харж асрахад нь чөлөө өгдөг заншилтай гэнэ. SAS-н ажилтан Диана Томпкинс энэ талаар өгүүлэхдээ "Охин минь багтраа өвчтэй учир жилийн эхэнд эмнэлэгт хэвтэх ёстой болсон юм. Ажлын газрынхан болон удирдлагууд маань намайг ойлгож, охины минь сайжрахыг л хүсч бүх талаар туслаж дэмжиж байсан. Ажил дээрх өдөр тутмын хүүхэд асаргааны газарт охиныг минь маш сайн харж, цагт нь эмийг нь уулгаж, эмчилгээг нь хийж байгааг би сайн мэдэж байгаа болохоор санаа зовохгүй ажлаа хийж чаддаг юм" гэсэн байна. SAS ажилтнуудаа зөвхөн ажилтан гэдэг утгаар нь биш ар гэртээ амьдралтай хүн гэдэг утгаар нь ханддаг учраас тэд ч хариуд нь компанийхаа төлөө бүхнээ зориулан ажилладаг байна. Жишээ нь SAS-т гэр бүлийн тогтвортой байдал, сайхан харилцааг чухалчлан үздэг учраас ажилчдадаа үдийн хоол цайны үеэр гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт байхад нь зориулж хүүхдийн өндөр сандал, тоглоомын газар гэхчлэн бүх зүйлийг тооцоолжээ. Түүнээс гадна ажилчдаа оройн хоолоо гэрийнхэнтэйгээ идэхэд нь саад болохгүйн тулд өдөрт 7 цагаар ажилладаг байна. Өөрөөр хэлбэл оройн 17:00 гээд л тэндэхийн ажилчид гэр лүүгээ явцгаана.

Ноён Гүднайтын компанид ажилчдад хүндэтгэлгүй хандах явдал огт үгүй. Ажиллах орчны өнгө үзэмжинд онцгой анхаарал хандуулдаг талаараа хүний нөөцийн хэлтсийн дарга Дэвид Руссо өгүүлэхдээ "Аливваа хүний ажиллаж буй орчин нь түүний сэтгэлзүйд гүн гүнзгий нөлөө үзүүлдэг. Тиймээс бид компаний ажиллагсдын тав тух, сэтгэлзүйн тогтвортой байдал тэдний ажиллаж буй орчныг таатай болгохын төлөө хийж болох бүхнийг хийхээр оролддог юм."

SAS дахь энэ бодлогын гол зорилго нь ажиллагсдын ажлаа "хийхгүй" байж болох бүхий л нөхцлийг арилгах. Хэрвээ Нью-Иоркийн Брүүклин дүүрэгт байгаа хөгшин эхийг тань ахмадуудын асрамжийн газар хүргэж өгөх хэрэг гарвал та байгууллагынхаа ахмадуудын асрамжийн зохицуулагч руу залгахад л тэр таны эхэд хамгийн тохиромжтой газрыг олох болно. Хэрэв та өвчтэй байгаад, тариа тариулах хэрэг гарвал байгууллагын эрүүл мэндийн тасагт очоод л тариулчихна.

Жим Гүднайт "Хэрэв та насанд хүрсэн хүнийг ажиллуулж байгаа бол тэдэнтэй насанд хүрсэн хүн ёсоор харьцах хэрэгтэй. Тэд ч хариуд нь насанд хүрсэн хүний хэмжээгээр ажлаа гүйцэтгэх болно" гэж байна.

SAS-тай ижил төстэй программ хангамжийн компаниас жилд дунджаар 1000 ажилчин ажлаас гардаг бол энэ тоо SAS -н хувьд дөнгөж 130 ажээ. Энэ нь жилд 900 шахам ажилтны оронд шинээр ажилтан авах зардлыг хэмнэж өгдөг гэсэн үг юм.

SAS -т шинээр ажилд орогсдын анхаарлыг тэр даруй татдаг өөр нэг зүйл бол дээд удирдлагууд нь доодох хүмүүсийнхээ ажлыг мэддэг, шаардлагатай үед эдгээр ажлыг гүйцэтгэдэг байдал нь гэнэ. Ихэнх газар дээд удирдлагынхан нь доод хүмүүсийнхээ ажлын тухай мэддэггүй байх нь жирийн үзэгдэл байдаг. Энэ нь ажилчин болоод даргын хооронд үл ойлголцох байдлыг ч үүсгэдэг. Гэтэл энд байдал тийм биш бөгөөд удирдлагууд ажлын техник талыг нь ч мэддэг учраас ажлыг гүйцэтгэх хугацаан дээр удирдлага болон ажилчдын хооронд зөрчил гардаггүй байна. Ингэснээр захиалгыг хугацаанд нь хүлээлгэж өгөх бөгөөд энэ талаар бодит байдалд нийцэхгүй амлалт өгөх ч шаардлагагүй болдог ажээ.

Хүн бүрт ажлаас гадна амьдрал байдаг гэдгийг удирдлага, дарга, захирлууд сайн ойлгодог байх ёстой гэж боддог. Ямар нэг амьдралын шалтгаан гарахад ихэнх дарга нар тэр бол чиний асуудал гээд шаардангуй захирангуй байдлаар ажилчидтайгаа харьцдаг. Хүнтэй хүн ёсоор харьцаж, харилцан ойлголцох нь ажлын бүтээмж болон амжилтын гол шалтгаан гэж бодож байна. Цалингийн төлөө л дуртай дургүй ажилладаг энэ тогтолцоог арилгаж чин сэтгэлээсээ ажилладаг байх шинэ тогтолцоог дээрх жишээгээр бүрдүүлээсэй гэж хүсэж байна.

Эх сурвалж: "Амьдралаас ургасан АМЖИЛТУУД" Амжилтанд хүрсэн бодит түүхүүд номноос бичив