Wednesday, April 15, 2015

Сайн хань бай

Төгс Гэгээрсэн Их Багш Чин Хайн лекцээс
АНУ-ын Флорида муж, 1998.10.24
Эх нь Англи хэл дээр 638-р DVD





Бид хамтрагчаа (ханиа) ийм ч байна, тийм ч байна, тийм ч зүйл хийнэ, ийм ч зүйл хийнэ гэж боддог. Хийхгүй болохоор урам хугардаг. Бидэнд таалагдахгүй үед сэтгэл гонсойн гомдох зэргээр харилцаагаа тасладаг. Гэвч харилцаа гэдэг нь та нөгөө хүнээрээ хүссэн зүйлээ хийлгэхийн хүсэн хүлээн суух зүйл биш юм. Энэ нь та хүсээд байгаа зүйлээ өөрөө хийхийг хэлдэг, өөрөөрөө байхыг, хэн гэдгээ, хэр сайн гэдгээ, ямар болохыг хүсэж байгаагаа, тэрхүү харицаа эсвэл гэрлэлтдээ та ямар хүн байхыг хүсэж байгаагаа харуулахыг хэлдэг. Магадгүй та сайн эхнэр, "супер эхнэр", тэвчээртэй юм уу үнэнч эхнэр байхыг хүсэж байж болох юм. Харилцаанд та өөрийн дүрдээ хэн болохыг хүсэж байгаа нь чухал болохоос цаг үргэлж нөхрийгөө хэн байхыг харж, өөрт тань хэрхэн хандахыг, өөртэй чинь хэрхэн ярихыг харж суух биш юм.
Гэвч гэрлэлтийн асуудал үүнд байдаг; та нар бүгдийг нь буруугаар ойлгочихсон. Та нар ингэж боддог "За одоо би энэ эмэгтэй/эрэгтэйтэй учирсан болохоор миний амьдрал өөрчлөгдчихсөн. Гайхалтай. Энэ эмэгтэй/эрэгтэй намайг аз жаргалтай болгох болно." Гэтэл тийм биш! Та л өөрийгөө энэ харилцаанд сэтгэл хангалуун юм уу сэтгэл дундуур болгоно. Гэвч ихэнх тохиолдолд хамтрагч маань намайг сэтгэл хангалуун болгоно гэж боддог, төсөөлөлд байгаа тэр нэгэн юм байх болно гэж боддог. Энэ л асуудал юм. Бид өөрсдөө хэн байхыг хүсэж байна, түүн шигээ байхыг мартдаг. Өөрсдөдөө зориулан нэгэн төрлийн идеалист хөтөлбөр гаргахаа мартдаг. Үүний оронд хамтрагчдаа зориулан нэгэн төрлийн хөтөлбөр зохиодог, хамтрагчаа үүндээ нийцүүлэх гэсэн нэгэн төрлийн томилгоо, төсөөллийг бий болгодог. Тэгээд аль аль нь ингэж хүсэн хүлээдэг болохоор юмс нуран унадаг.
Бид бүгдийг нь буруугаар ойлгочихсон хэрэг. Ямар ч нөхцөл байдалд бид зөвхөн өөрсдийгөө л шалгах ёстой. Ийм тохиолдолд юу хийх вэ? Хэн байх вэ? Юу харуулахыг хүсэж байна вэ? Хамтрагч маань бидэнд юу ч харуулах албагүй. Тэр эмэгтэй/эрэгтэй юугаа харуулахыг хүснэ, тэр тэдний л асуудал. Бидний асуудал бол бид өөрсдөө, үргэлж бид байдаг. Гэвч ихэнх хүмүүс гэрлэсэн үедээ ч юм уу хамтрагчтай болсон үедээ хамаг анхаарлаа нөгөө талдаа хандуулдаг, нөгөө хагасдаа. Тэгээд л шалгаж гарна, "Өө тэр буруу хийчихлээ. Тун муу хийжээ." Эсвэл "Тэр сайнгүй юм. Тэр эелдэг бус юм." Үүнийг март! Бид өөрсдийгөө шалгах учиртай. Чухал хүн нь бид өөрсдөө юм шүү дээ. Ямар ч харилцаа, ямар ч нөхцөлд байдал нь бидэн сургалт болдог болохоос нөгөө хүнд биш. Нөгөө хүн тань зүгээр л өөрчлөгч бөгөөд бидэнд хүч чадлаа турших, өөрсдийнхөө талаарх төсөөллөө шалгах шалтгаан болж өгдөг.
Энэ л асуудал юм. Ийм учраас гэрлэлтүүд олон тохиолдолд бүтдэггүй. Тиймээс гэрлэлтээ магадлаж үзээд засаж залруул. Гэрлэлт гэдэг нь нөхөр юм уу эхнэрийн тань тухай бус харин өөрийн тань л тухай юм. Энэхүү харилцаандаа та ямар хүн байхыг хүсэж байна, хамтрагчдаа юу харуулахыг хүсэж буйг хэлж байна. Хэрэв тэр үүнд сайн хариу баривал сайн л хэрэг. Хэрэв сайнгүй хандвал та шальтай зүйл хийж чадахгүй. Гэхдээ өөрийгөө шалгаад үз, тэнцвэртэй байгаа эсэхээ, зөв зам мөртөө хэвээр байгаа эсэхээ, өөрийгөө АСУУДАЛГҮЙ эсэхээ шалга. Тэгээд тэр таньтай үлдвэл үлдэнэ, явбал явна. Та яалтай ч билээ. Түүнд бүх анхаарлаа хандуулж, өөрийгөө алдаж, мартаж болохгүй. Та тэр эрэгтэйдээ/эмэгтэйдээ анхаарлаа хандуулах тусмаа та улам бүр буруудна. Тэгээд л тэр эрэгтэй/эмэгтэй таныг улам шүүмжилж, харилцаа бүр ч дорддог!

Эх сурвалж: The Supreme Master Ching Hai News No.131

Sunday, April 5, 2015

ҮНЭНээс төөрөлдөгчид

Хэлбэрээс хэлбэрт шилжих мөчидхөн тойрогтоо эргэлдэн
Хэтийдсэн ҮНЭНий өмнүүр өөрсдийгөө хана хэрэмээр халхална
Хувьсал нь ердөө нэг хэлбэрээс нөгөө хэлбэрт шилжих хувирал төдий болж
Харалган сохрын өмнө ҮНЭН гэгч нь хэлбэрийн цаана халхлагдан хоцорно
             ҮНЭНийг таних эхлэл нь өөрийгөө таних
             Үзэмж, гоо сайхан нь ердөө л чиний хувцас
             Үгээгүй гуйлгачин хийгээд үлэмж баяны
             Үндэс язгуур нь угтаа яг ижил
Шороонд хучигдсан алмаз эрдэнийн чулууг танихгүй хаях уу?
Шорооноос цэвэрлэгдсэн гялалзах эрдэний чулууг нь хадгалах уу?
Асуудлын учир нь эрдэнийн чулууг хучсан шороонд байна уу
Аль эвсэл бидний харалган ухаанд байна уу?
























Бодит амьдралын туршлага болоод сошиал ертөнцийн туршлагаас хүмүүсийн олон янзын үзэл суртлыг ажиглаж болно. Тэдгээрийн дотроос хамгийн эмзэглэмээр, харамсмаар зүйл нь бид хэзээ ч Үнэнийг эрэлхийлдэггүй, харин түүнийг хувцасласан хэлбэр загваруудыг л ээлж ээлжээр "брэнд" болгож моодонд оруулдаг үзэгдэл. Гэтэл ҮНЭН нь өөрөө "нүцгэн". Нүцгэн бүхнээс айж эмээж, нүүрээ буруулан жигшдэг нь өнөөгийн бидний нийгмийн гаж араншин. Учир нь бидний сурч мэдсэн бүхэн, үзэл бодол бүхэн, амьдралын хэв маяг бүхэн нь ҮНЭНий өмнө юу ч биш, хув хуурамч болчих учраас бид ҮНЭНээс айдаг, түүнийг хүлээн зөвшөөрөхийг хүсдэггүй. Харин өөрийнхөө үзэл бодлоор ҮНЭНийг хэлбэрчилж загварчлаад түүгээрээ аливаад цензур тавьж, түүгээрээ бусдыг шүүдэг. Хэрэв хэн нэгэн ямар ч хэлбэр загварчлалгүй нүцгэн ҮНЭНий тухай ярьж эхлэвэл түүнийг амьдрал дээр хэрэгждэггүй, ямар ч үндэслэлгүй зүйл ярилаа хэмээн үгүйсгэнэ.

Амьдрал дээр хэрэгждэг бүхэн хэлбэрчилж загварчлагдсан зүйлс, түүнийгээ бид бодит амьдрал гэдэг. Тэр бодит гэх амьдралын тухай голыг нь олсон үг хэлчихвэл тэр нь л чухам үнэн юм байх. Аа бас тэр үгс нь заавал хатуу ширүүн, хурц үгсээр илэрхийлэгдэх ёстой гэнэ. Хэрэв хэн нэгэн үргэлж эерэг зүйлс ярьж, үргэлж эелдэг найрсаг ааль гаргаж байвал тэр хүн хиймэл дүр эсгэгч, худлаа царайлагч байдаг гэнэ.

Хэдэн жилийн өмнөөс хүмүүс эерэг энерги, эерэг хандлагын тухай ярьж сонирхож эхлэцгээсэн. Тэгээд гэв гэнэт гэгээрч эерэг байхыг хичээдэг моод дэлгэрэв ээ... Ингэвэл сайн тэгвэл муу гээд л сайн гэсэн зүйлээ хүчлэн хүчлэн хэрэгжүүлнэ, муу гэсэн зүйлээ жигшин зэвүүцнэ. Гэтэл тэр жигшил зэвүүцэл нь үнэхээр эерэг хандлага мөн үү? Ингээд ариусал, гэгээрэл, эерэг энерги хандлага гэдэг зүйлийг бас л нэг чамин хувцсаар загварчилна. Гэтэл тэр гоё хувцасных нь цаана нөгөө л би үзэл, хар санаа, өөдгүй сэтгэл нь жуумалзаад сууж байдаг. Иймэрхүү байдлыг нь анзаарсан хүмүүс одоо тэр эерэг зүйл ярьсан ариухан гэгээхэн мэт аашилсан хүмүүсээс харшилдаг боллоо. Одоо харин хэн өөрийн хамгийн сөрөг нүүр царайгаа харуулж чадсан нь бусдын итгэлийг илүүхэн олдог болов. Хүний итгэлийг олж, илүү үнэн царайлахын тулд мань нөхөд ч хурц ширүүн бүдүүлэг үгс, суртахуунгүй зан авир, задгай назгай чалчаа үгсээ хамгийн сайнаараа илэрхийлэхийг хичээнэ. Энэ мэтчилэн хэлбэрээс хэлбэрийн хооронд эргэлдэж өнгө бүрийн загвар дизайнаар ҮНЭНийг байцаа болтол нь өлгийднө.

Байцаа шиг олон давхар өлгийг нэг нэгээр нь тайлах тусам нүцгэрч байгаа тэр ҮНЭНийг хамгийн сайн илэрхийлэх зүйл бол ХАЙР юм шиг. Хэнийг ч юуг ч ялгаварлаж алагчлахгүй бас ямар ч болзол нөхцөл тавьж хариуд нь юуг ч хүсэн хүлээхгүй тийм л ХАЙР  энэ хорвоогийн хамгийн ҮНЭН байх. Гэвч тэр ХАЙР нь мөн л амьдрал дээр хэрэгждэггүй. Тиймээс бидний хувьд бас л худал зүйл болж хувирна. Хэрэгжихгүй байгаа тэр хайранд асуудал байна уу аль эсвэл хэрэгжүүлэхгүй байгаа бас итгэхгүй байгаа бидэнд асуудал байна уу?

ХАЙР гэдгийг загварчлахдаа бас дотор нь хэд хэд ангилна. Эхийн хайр, амрагийн хайр, амьтан хайрлах хайр, ах дүүсийн хайр, найз нөхдийн хайр гэх мэт. Амрагийн хайр нь болохоор цаана нь хардалт гэж байдаг, найз нөхдийн хайр гэвэл эргээд хариу бариутай байдаг гээд л бас өөр өөр юм байх. За яахав мэдээж хэн гэдгээс нь шалтгаалж хайрын илэрхийлэл нь өөр байх нь мэдээж лдээ. Харин бүх хайр нь нэг зүйлээрээ яг ижил мөн чанартай гэдгийг бид тэр бүр ойлгодоггүй. ХАЙР гэдэг зүйлийн өөрийнх нь мөн чанар бол дээр хэлсэнчлэн хариу хүсэн хүлээдэггүй, болзол нөхцөлгүй байдал. Дээрх олон төрлийн хайрын хэлбэрүүдээс эхийн хайр л үүнтэй хамгийн ойр байдаг учраас бид эхийн хайрыг хамгийн агуу нь гэдэг. Эх хүн үр хүүхдээ ямар хүн байсан ч хамаагүй хайрлана, хайрлаж халамжилсныхаа хариуд юуг ч шаардаж хүсэхгүй. Тэгвэл бусад хайр ч ялгаагүй яг л ийм байх ёстой. Үгүй бол түүнийг хайр гэж хэлээд яах юм бэ? Хайртай залуу юм уу бүсгүйгээ хариуд нь хайрлахыг шаардаж, үгүй бол өс санаж эцэстээ үзэн ядахад ч хүрдэг тохиолдлууд олон байдаг. Үүнийг ямар хайр гэх вэ дээ.

Алтан нар бидэнд ав адилхан илч гэрлээ хүртээдэг болохоор амьд явахыг бусдадаа хайр түгээхийн нэр гэж бодном гэж агуу найрагчийн алдартай үг бий.

Шашны тухайд мөн л шашин гэдэг хувцас өмсгөл хэлбэрт нь төөрөлдчихөөд цаана нь нуугдах ҮНЭНийг нь олж харж чадахгүй л байна. Нэг шашин гэхэд л дотроо хэд хэдэн урсгал болоод салаалчихсан. Тэгэхээр энэ ердөө л хүн төрөлхтний үзэл бодлын зөрүүнээс бий болсон зүйл гэдэг нь тодорхой байна шүү дээ. Бүх л шашны цаана нь Бурхан гэдэг ойлголт байдаг. Харин тухайн шашны үндэслэгчид буюу гэгээрсэн хүмүүс Бурхантай холбогдсон учраас Бурханы сургааль номлолыг тухайн цаг үе, нөхцөл байдал, хүмүүсийнх ухамсрын түвшинд нь тохируулж өөр өөр хэлбэрээр айлдаж байсан байж таарна. Бурхан гэж нэг л байдаг юм бол, Үнэн гэж нэг л байдаг юм бол бүх л шашны мөн чанар нь нэг л гэсэн үг. Харин түүнийг нь ухаж ойлгож чадахгүй, мөн чанараар нь биш хэлбэрээр нь үнэлж дүгнэдэг нь хүн төрөлхтөн бидний мөхөс ухааных. Иддэг хоолныхоо цаана нуугдаж буй үнэнийг ч мэддэггүй шүү дээ бид. Ядмаг үзэл бодол, дур хүслээ хадгалж үлдэх нь Үнэнийг хүлээн зөвшөөрөхөөс илүү амархан байдаг биз.

Зэрлэг сарнай цэцэг хамгийн муухай бохир газар ургадаг. Лянхуа цэцэг балчиг намгаас дэлбээлдэг. ҮНЭНийг тэдгээр үзэсгэлэн төгөлдөр цэцэгстэй зүйрлэвэл бидний нүдэнд үзэшгүй муухай харагддаг бүхний цаана ҮНЭН нуугдаж байна. Нүдээ нээхтүн!

Хэнийг ч алагчлалгүй ав адилхан илч гэрлээ хүртээх алтан нар, хамгийн бохир газраас ч дэлбээлдэг үзэсгэлэнт цэцэгс гээд бидний хүрээлэн буй орчин, муу муухайгаас авахуулаад гоё сайхан бүхэн хүн төрөлхтний хамгийн сайн багш юм. Гудамжинд хэвтэж буй ноорхой халтар хувцастай гуйлгачин, архичин ч бидний багш гэсэн үг. Тиймээс бидэнд үнэндээ жигшиж зэвүүцээд байх юу ч байхгүй. Өөрийг чинь үзэн яддаг, чамайг доромжилж бусдад муу хэлж бас хор хүргэдэг хүмүүс ч гэсэн чиний багш. Учир нь тэд чиний хайр энэрлийн сэтгэлийг хурцлаж байгаа юм. Үзэн ядсаных нь хариуд үзэн ядах биш харин хайрлан энэрэх тийм л бодь сэтгэлийг тань хөгжүүлэхэд туслаж байгаа юм. Сайн бодоод үзвэл үүнээс хохирч байгаа хүн нь чи биш тэр хүн шүү дээ. Учир нь бусдыг үзэн ядаж муулж доромжилж байгаа хүн нь өөрөө л сэтгэл санааны сөрөг уур амьсгалыг өөртөө бүрдүүлж, өөрөө өөрийгөө л хорлож байгаа хэрэг. Мөн хийж байгаа үйлдэл, сөрөг бодол санааныхаа хариуг тэр өөрөө хожим нь хүртэх болно. Тиймээс тэр хүнийг өрөвдөж хайрлан энэрэхээс өөр яах билээ дээ.

Хүн бүр өөрчлөгдөхийн хэрээр дэлхий ертөнц ч өөрчлөгдөж байна. Дэлхий ертөнц сайн сайхан болно гэдэгт итгдэг л бол хүн төрөлхтний өөрчлөлтөнд итгэх хэрэгтэй. Хүн өөрчлөгдөх болно, ухаарах болно, гэмших болно. Тиймээс өөрт чинь муу зүйл хийж байгаа хүнийг яг одооноос л уучил.

Хүсэл шунал өдөөж үргэлж хуурч төөрөлдүүлдэг тархиа биш зүрх сэтгэлээ сонс, дага! Худал хуурмагаар дүүрэн энэ хорвоо дээр өөрөө өөрсдөө ҮНЭНий биелэл нь байцгаая!




Sunday, March 22, 2015

Зуу дахь сармагчны нөлөөлөл























"Зуу дахь сармагчны нөлөөлөл" хэмээх бодит түүх нь 1985 онд анхлан хэвлэгдсэн "Соёлын өөрчлөлтийн стратеги" номын 10-р хуудсанд нийтлэгдсэн байна. Зохиолч: Элэйн Маяерс

Соёлын хувьсалд хүрэх замыг товчлох алтан түлхүүр гэж байдаг болов уу?

"Зуу дахь сармагчин" түүх нь нийгмийн өөрчлөлтөд хүрэх арга зам хэмээн олон нийтэд нэлээд хүрсэн байна. Энэхүү түүх нь Хойд Японы арал дээр сармагчинд хийсэн туршилтаас бий болсон ба үүний гол санаа нь гэвэл нийт хүн амын дундаас хангалттай хэсэг нь ямарваа нэг шинэ үзэл санаа юм уу ёс суртахуун олж авбал үзэл суртлын нэвтрэл бий болж тэрхүү шинэ мэдлэг нь ямар нэгэн харилцаа холбоо юм уу гаднах туршлагагүйгээр оюун ухаанаас оюун ухаан руу шууд холбогдох ба ингэснээр бүхий л хүн ам аяндаа тэрхүү мэдлэгийг хүртэх юм. "Бидний хангалттай хэсэг нь ямар нэг үнэнийг олж авбал тэр нь хүн бүрт хүрэх болно гэсэн үг юм" (Ватсон. 148-р хуудас)

Энэ бол маш сэтгэл хөдлөм ба итгэж болохуйц үзэл санаа гэдгийг би олж мэдсэн юм. Хэв загвар, хэлбэр, биет нь өөрсдөө ямар ч энергигүй харин энергийг дүрсжүүлэн илрүүлдэг. Тухайн биет нь хичнээн өргөн хэмжээнд тархсан байна тэр хэмжээгээрээ физик түвшинд нөлөөлнө. Бид ирээдүйн төлөө ялангуяа дайн биш энх тайван дээр суурилсан ирээдүйг бий болгоход аль боломжтой эерэг хувилбаруудын нотолгоог дэмжиж "Зуу дахь сармагчин"-ы түүхийг дурьддаг юм. Хэрэв бидний хангалттай хэсэг нь зүгээр л эерэг зүйлс боддог бол гэнэт л гайхамшиг тохиож тэр нь нийгэм даяар биеллээ олох болно.

1958 оны эхэнд арал дээрх залуу сармагчингууд бүгдээрээ амтат төмсийг угааж сураагүй байлаа. 1958 оны 3 сараас 19 залуу сармагчны 15 нь (2-7 насны) болон насанд хүрсэн 11 сармагчны 2 нь амтат төмсөө угаадаг болов. Ингээд энэхүү шинэлэг зан төлөв нь гэр бүл болон найз нөхдийн харилцаагаар дамжин цааш тархжээ. Ихэнх залуу сармагчингууд нь хагас ой, ой болон 2 ойтойдоо амтат төмс угаахыг сурсан байна. Залуу сармагчингуудтай бага харилцаа холбоотой байдаг 4-өөс илүү настай эр сармагчингууд төмс угаах чадварыг хараахан эзэмшээгүй байв.

1950-иад он гэхэд амтат төмс угаах нь тийм ч шинэлэг зүйл биш болсон байв. Тэрхүү зан төлвийг эзэмшсэн залуу сармагчингууд өсөж томрон үр хүүхэдтэй болцгоожээ. Шинэ үеийн хүүхдүүд ээжийгээ даган дуурайдгийн адилаар амтат төмс угаахыг ч мөн сурцгаалаа. 1962 оны 1-р сар гэхэд Кошима арал дээр буй 1950 оноос өмнө төрсөн сармагчингуудаас бусад бүх сармагчингууд амтат төмсөө угааж иддэг болов. Тэдгээр хуучин үеийн сармагчингуудын зарим нь л хүүхдүүдээ дуурайн төмсөө угаахыг сурсан байна. Харин бусад нь халтар төмсөө идсээр л байлаа. Хуучин үеийнхэн өөрсдийн өсөх насандаа сурсан үзэл санаанаасаа салахгүй түүнтэйгээ зууралдаж хоцорно. Хуучин үеийнхэн тэрхүү чангаагаад байгаа үзлээсээ татгалзах хүртэл шинэ үзэл санаа түгээмэл болж чадахгүй, харин залуу үеийнхэн шинэ үзэл санаан дунд өсөн торниж байлаа.

Нарийн тоог нь мэдэхгүй ч Кошима арал дээр эхлээд 99 сармагчин төмсөө угааж иддэг болсон гэж бодоё. Яг зуу дахь сармагчин төмсөө угааж иддэг болсноор тэрхүү арал дээрх бараг бүх сармагчин төмсөө угааж иддэг болсон байна. Зуу дахь сармагчны өөрчлөлт нэмэгдсэнээр оюун санааны нэвтрэлийг бий болгожээ.

Хамгийн хачирхалтай нь эрдэмтэд сармагчны төмсөө угааж идэх энэ зуршил далайн цаадах өөр нэг арал дээр ч мөн хийгдэж байгааг ажиглажээ. Тодорхой тооны төрөлтөн оюун санааны сэхээрэлд хүрвэл тэрхүү сэхээрэл нь оюун ухаанаар дамжин холбогддог болохыг ийнхүү батлан харуулав.

Харин тэр тодорхой тоо нь үнэндээ хэд ч байж болох ба энэхүү "зуу дахь сармагчин" гэдэг нь хүн төрөлхтний тодорхой тоотой хэсэг нь л ямар нэг шинэ үзлийг мэддэг болвол тэдгээр хүмүүсийн ухамсарт шинж нь хадгалагдан үлдэж болох юм.

Дахиад нэг л хүн тэрхүү шинэ оюун санааны сэхээрлийг олвол илүү их хүч нэмж улмаар бүх хүмүүс тэр сэхээрлийг олж авах юм. Хүн бүр л дэлхийг өөрчлөхийг хүсдэг. Харин эхлээд өөрөө өөрчлөгд, өөрөө гэгээр гэдгийн учир энэ байж.

Хөгшин сармагчнууд шиг тархи нь чулуужиж оюун ухаан нь өгөршсөн биш шинэ бүхнийг хүлээн авах сийрэг нээлтэй, гэгээлэг сэхээлэг байцгаая.

"Ухамсрын сэхээрэл бол хүн төрөлхтний хувьслын дараагийн алхам юм" гэж нэгэн алдарт зохиолч Экхарт Толле (Eckhart Tolle) хэлсэн байна. Та хувьслын дараагийнхаа алхамд бэлэн үү?


Эх сурвалж: http://expandedconsciousness.com
                   http://www.context.org


Saturday, March 7, 2015

Таны амьдралыг үнэлэх үнэлэмж сохор, дүлий бас хэлгүй хүнийхээс хэр илүү вэ?


Амьдралаас ургасан амжилт ба гайхалтай түүхүүдээс цуврал болгон хүргэж байгаа билээ. Хараатай, сонсголтой ч харалган, дүлий бас дотоод мэдрэмж нь унтаа... энэ бол хүний хэвийн л шинж байдал болчихож. Харин сохор, дүлий бас хэлгүй нэгэн хүний амьдралыг хэрхэн үнэлж хэрхэн мэдэрдэг байсан тухай нэгэн түүхийг сонордуулж байна.

Сохор, дүлий хүмүүсийн боловсоролд маш чухал нэгэн жишээ болсон хүн бол Америкийн зохиолч болон бол овсолын салбарын зүтгэлтэн Хелен Келлер байсан юм. Тэрээр дөнгөж 19 сартай байхдаа сохор бас дүлий болжээ. Дараагаар нь ярих чадвараа ч мөн алдсан байна. Келлер бага наснаасаа эхлэн итгэмээргүй өөрчлөгдөн тэсэхийн аргагүй дүрсгүй охин болон өсч байв. Ойд амьдардаг зэрлэг араатан шиг л авирладаг байлаа. Өөрт таалагдаагүй зүйлийг шууд л шидэлж хагалан, бүх юмыг л эвдэлж хэмхлэн, хоол идэхдээ хүртэл ам руугаа баруун солгойгүй чихэж үнэхээр ой гутмаар авирладаг байв. Энэ байдлыг нь болиулж засах гэж оролдсон тохиолдолд яг л галзуурсан мэт уурлаж хашгичин ойр тойрныхоо хүмүүсийг хараан зүхдэг байсан ажээ.

Сохор охиныг зургаан нас хүрэхэд эцэг эх нь Александр Грахам Белл дээр очин охиныхоо ирээдүйн боловсрол төлөвшлийн талаар зөвлөгөө авчээ. Тэгээд өмнө нь сохор байж байгаад эмчилгээ хийлгэн бага зэрэг сайжирсан Перкинсийн хараагүйчүүдийн сургуулийн төгсөгч Энн Мэнсфилд Салливаныг охиныхоо багшаар авахаар болсон байна.

Энэ бяцхан зэрлэгийг хүн болгох хэцүү даалгаврыг авсан 20-хон настай залуухан бүсгүй охиныг хөлөөс нь толгой хүртэл өөрчилж чаджээ.

Хелен хэсэг хугацааны дараа хурууныхаа өндгөөр тэмтэрч уншихыг суран дараа нь Салливаны хоолойд гараа хүргэн мөгөөрсөн хоолойн хөдөлгөөнийг мэдрэн ярьж сурсан байна. Тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа жирийн сургалтын хөтөлбөрөөр боловсрол олж чадах хэмжээнд иржээ.

Үүний дараа Кэмбрижийн Редклиф коллежед элсэн оров. Багшийн зааж байгаа хичээлийг Салливан сонсоод Хелены гар дээр шууд хуруугаараа дүрслэн бичсээр Хелен 1904 онд үнэмлэхгүй амжилттайгаар сургуулиа төгссөн байна.

Тэр сургуулиа төгссөнийхөө дараа бүхий л цаг зав, хүчин чармайлтаа хараагүй болон сонсголгүй хүмүүст зориулан ажилласан байна. Энэ талаар ном бичин хэвлүүлж, семинар зөвлөгөөн зохион байгуулж дэлхийн олон орнуудаар аялан явж хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд туслаж тэднийг сургууль соёлтой болгохын тулд бүхнээ зориулсан байна.

Түүний хүрэлцэх мэдрэхгүй нь үнэхээр хүчтэй байв. Хуруугаараа хэн нэгний уруулд нь хүрээд л түүний юу хэлж байгааг ойлгодог, гараа төгөлдөр хуурын товчлуур, хийлийн утсанд хүргээд тухайн хөгжмийг мэдэрч чаддаг байв. Нэг удаа түүнтэй гар барин мэндэлсэн бол 5 жилийн дараа атгахад хэн болохыг нь таньдаг. Тэр ч бүү хэл уйтгар гунигтай байна уу, аз жаргалтай байна уу гэдгийг шууд хэлж чаддаг байжээ.

Завь сэлүүрдэн, усанд сэлж, ой модонд морь унан зугаалдаг байв. Тэр хараагүй, дүлий байгаадаа хэзээ ч гуньж гутарч байсангүй. Харин хүний дууг л сонсохыг маш их хүсдэг байсан ажээ.

Сохор дүлий хэмээн тэр гуйлга гуйж бусдын гар харж амьдарсангүй, харин маш сайн боловсролын зүтгэлтэн, багш, зохиолч болон түүхийн хуудсанд нэрээ үлдээсэн юм. Зарим хүмүүс түүнийг дэлхийн 8 дахь гайхамшиг хэмээн тодорхойлсон байдаг.

Марк Твений XIX зууны хамгийн сонирхол татам хүн гэж хэлсэн энэ дайчин эмэгтэй "Эрүүл хүмүүс жилд ганц, хоёрхон өдөр хараагүй сонсголгүй болдогсон бол харанхуйд, харахын үнэ цэнийг, анир чимээгүйд сонсохын баяр баясгалан гэж юу болохыг илүү сайн ойлгоно доо гэж би хааяа боддог юм" гэсэн байдаг.

Хэрэв хэдхэн өдөр ч болов харж чадах байсан бол тэр юуг харахыг хүсэх байсан бол гэсэн асуултад тэр ийнхүү хариулж байна "Эхний өдөр нь надад сайн үйл хийж, намайг дэмжиж туслан амьдралыг минь улам утга учиртай болгосон хүмүүсийг харахыг хүсч байна. Хэн нэгнийг харах нь ямар мэдрэмж төрүүлдэг болохыг би мэдэхгүй. Зөвхөн тэдэнд хүрч нүүрний хэлбэр маяг зэргээр нь уйтгартай байна уу, хөгжилтэй байна уу гэдгийг нь хэлж мэднэ. Харж чаддаг хүмүүс үнэхээр "харж" чадаж байна уу, нүдээ үнэхээр ашиглаж чадаж байна уу. Хайртай хүмүүсийнхээ нүүрний хэлбэр, нүдний өнгө зэргийг сайн мэддэг болов уу. Тиймээс би хамгийн хайртай хүмүүсээ бүгдийг нь дуудаад тэдний нүүрийг харах байсан. Дараа нь дөнгөж төрсөн хүүхдийг харахыг хүсэж байна. Түүний тэр цэвэр ариунаас нь бага ч болов өөртөө шингээхийн тулд. Дараа нь номнуудыг харахыг хүсч байна. Тэр орой нар бусад өдрүүдийнхээс илүү гайхамшигтай үзэсгэлэнтэйгээр жаргаасай гэж Бурханд залбирах байсан. Тэгээд нүдээ хэзээ ч цавчилгүйгээр энэ бүхнийг харах байсан. Маргааш өглөө нь нар мандахыг ширтэж, дараа нь хүн төрөлхтний бүтээсэн урлагийн гайхамшигт бүтээлүүдийг харах байсан" гэжээ.


Амь бүхэн үнэ цэнэтэй. Хүн бол хүч. Хүн ямар ч байж болно, харин эцэстээ тэр хэн ч болж болно... гэх мэт олон утга санаануудыг энэхүү түүх агуулж чаджээ. Хүнийг үнэлэх үнэлэмж болон амьдралыг үнэлэх үнэлэмжээ бид дахин нэг тунгаах хэрэгтэй болов уу...

Эх сурвалж: "Амьдралаас ургасан амжилтууд" номоос

Tuesday, March 3, 2015

СитиБанкны дэд ерөнхийлөгчийн тайзыг эзэгнэсэн агуу илтгэл

Леэр Хаан нэгэн орой хадан цохион дээр зогсож байхдаа сохор Гүнтэн Глосэстэрээс ийн асуужээ "Чи хорвоо ертөнцийг хэрхэн хардаг вэ?" гэхэд Гүнтэн хариуд нь "Би мэдрэмжээрээ хардаг" гэжээ. Бид ч гэсэн тэгэх хэрэгтэй биш гэж үү?

Амьтад хоолны цэснээс хасагдах ёстой, учир нь тэд нядалгааны газарт, өргөст торонд, хайрцган дотор хэрцгийлэл дунд шаналан орилолдож байна. Сэтгэл өвтгөм өөдгүй жигшүүртэй харгислал.

Эцгийг минь үхэлд хүргэсэн хорт хавдар биеийг нь мөхөөж, үхэж буй аавынхаа орилох дууг би сонссон юм. Энэ орилох чимээг урьд өмнө сонсож байснаа би санав. Нядалгааны газар тасарсан шөрмөс, шаналсан нүднүүд, Дундад Тэнгисээр хөвөх мал тээвэрлэж буй усан онгоцнууд, гинжит жадаар тархиндаа цөм цохиулсан үрээ гэсээр хашгирах үхэж буй эх халим. Тэдний орилох дуу яг л аавын минь орилох дуу байсан. Бид яг адилхан зовж шаналдаг гэдгийг би ухаарч мэдсэн юм.

Мах бол шинэ төрлийн шөрмөсөн чулуу юм - тамхинаас ч хор хөнөөлтэй. Мал аж ахуйн үйлдвэрлэлээс гарч байгаа нүүрстөрөгч, метаны хий, азотын исэл нь далайг маань хүчлээр сөнөөж, хүчил төрөгчөөр дутагдсан үхмэл орчныг бий болгож байна. Жижиг загаснуудын 90% нь малын тэжээлийн бордоо болж байна. Өвсөн тэжээлтэн үхрүүд одоо бол дэлхийн хамгийн том далайн махчин болчихлоо. Бидний энэ цаг үед далай тэнгис сөнөж байна. 2048 он гэхэд бүх загаснууд үхэж үгүйрэх болно. Дэлхийн артери болон уушги шүү дээ тэд чинь. Дэгдэн үсрэх түм бум дэгдээхийнүүд зүгээр л эр хүйстэйгээсээ болоод амьдаараа нухашлагдаж байна.

Дэлхий дээр 100 тэрбум хүн амьдарч байжээ. 7 тэрбум нь одоо амьдарч байна. Долоо хоног тутам 2 тэрбум амьтдыг тарчлаан хөнөөж байна. Нэг л төрөл зүйлтний үйлдлүүдээс болж жил тутам 10,000 төрөл зүйлээр тэр чигээрээ устаж байна. Бид одоо гариг эрхсийн түүхэнд зургаа дахь томоохон сүйрэлтэй нүүд тулаад байна. Ийм зүйлийг хийдэг аливаа организмыг биологич хүн бол вирус гэж нэрлэх байх. Энэ бол хүн төрөлхтний эсрэг төсөөлшгүй том ноцтой хэрэг юм.

Дэлхий ертөнц өөрчлөгдөж байна. 10 жилийн өмнө твиттер нь шувууны жив жив хийх чимээ байсан, www нь компьютерийн наалдсан товчлуур байсан, Cloud (үүл) нь тэнгэрт л байсан, 4G нь машины зогсоол л байсан, гүүгл нь нялх хүүхдийн хэрхрэлт, Ал Кайда нь манай слесарь л байсан юм даа (инээлдэв). Виктор Хюго "Цаг нь ирсэн хэн нэгний үзэл санаанаас илүү хүчтэй зүйл гэж байдаггүй" гэж хэлсэн байдаг.

Боолчлолыг халснаас хойш Амьтны Эрх нь нийгмийн шударга ёсны хамгийн том асуудал болоод байна. Дэлхий дээр 600 сая орчим ургамлан хоолтнууд байдаг. Энэ нь АНУ, Англи, Франц, Герман, Испани, Итали, Канад, Автрали, Шинэ Зеланд орнуудын хүн амыг нийлүүлснээс ч илүү. Хэрэв бид нэг үндэстэн байсан бол Европын холбооны 27 улсаас ч том байхаар байна.

Гэсэн ч бид одоо болтол хэрцгийгээр ан хийж, буудаж мөн асуулт биш байсан ч хэрцгийллийг энэ бүхний хариулт гэдэгт итгэдэг хүмүүсийг хөнөөсөөр байна. Мах нь амьтдыг хөнөөдөг, биднийг хөнөөдөг мөн эдийн засгийг ч хөнөөж байна. Эмнэлгийн үйлчилгээ нь Америкийг аль хэдийнээ дампууруулсан. Тэд хуримтлагдсан богино хугацааны зээлийнхээ ердөө хүүг нь төлөхийн тулд 8 их наяд доллар төлөх хэрэгтэй болно. Тэгэхээр тэдэнд яг 0 мөнгө үлдэж байгаа юм. Тэд бүх сургууль, арми, тэнгисийн цэргийн хүч, агаарын хүчин, усан флот, Холбооны мөрдөх товчоо болон Тагнуулын ерөнхий газраа хаасан ч түүнийгээ төлж чадахгүй. Корнелл болон Харвардын их сургуулиуд эрүүл мэндэд тустай махны тохиромжтой хэмжээ нь тэг '0' гэж үзэж байна.

Ус бол шинэ үеийн тос. Удахгүй үндэстнүүд үүний төлөө дайтах болно. Усаар дүүрэх гэж олон сар жил болсон газар доорх давхарга одоо хуурай болж байна. Нэг килограмм үхрийн мах бий болгохын тулд чандмань эрдэнийн уснаас маань 50,000 литрийг зарцуулдаг. Өнөөдөр 1 тэрбум хүн өлсгөлөнд автаж байна. 20 сая хүн өлгөлөнгөөс болж үхэхэд хүрч байна. Махныхаа хэрэглээг ердөө 10%-иар багасгахад л 100 сая хүнийг хооллож чадна. Махны хэрэглээг багасгавал өлсгөлөн хэзээ ч бий болохгүй.

Хэрэв хүн бүр Өрнөдийн дэглэмээр хооллодог болчихвол бүгдийг нь тэжээхийн тулд бидэнд хоёр дэлхий хэрэгтэй болно. Бидэнд нэг л дэлхий байгаа ба тэр маань одоо үхэж байна. Мал аж ахуйгаас гарч байгаа хүлэмжийн хий нь онгоц, галт тэрэг, усан онгоц, завь зэрэг тээврийн хэрэгслүүдийнхээс 50%-иар илүү. Буурай орны хүмүүсийн гаран дээр нь хүүхдүүд өлсөж байхад тариа буудайгаа Өрнөдийнхөнд худалдаж байна. Харин тэд түүгээр нь малаа бордож байна. Тэгээд бид стейк идэж чадаж байна гэж үү? Үүнийг ноцтой хэрэг гэж үзэж байгаа хүн нь ганцхан би гэж үү? Надад итгээрэй, бидний идэж буй махны хэлтэрхий бүр нь өлссөн хүүхдийн нулимсандаа халтартсан нүүр рүү нь алгадаж байгаа. Тэдний нүд рүү харсан би дуугай байх гэж үү? Байгаль дэлхий маань биднийг хэрэгтэй бүхнээр хангаж чадна. Харин хүн бүрийн шуналыг л хангаж чадахгүй.

Бид маш хүчтэй шуургатай нүүр тулаад байна. Хэрэв аливаа үндэстэн гариг дэлхий дээр сүйрэл авчрах зэвсгүүд хөгжүүлж байвал бид тэдэнд давуу эрхтэй цэргийн хүчний цохилт өгөх юм уу Хүрэл зэвсгийн үе рүү бөмбөгдөх болно. Энэ бол башир арга биш ээ. Энэ бол үйлдвэрлэл. Сайн мэдээ гэвэл бид тэднийг бөмбөгдөх шаардлагагүй. Харин бид зүгээр худалдаж авахаа л болих хэрэгтэй.

Жорж Бушийн буруу байсан. Чөтгөрийн эзэн Ирак, Иран, Хойд Солонгосоор эргэлдэж гүйгээд байгаа юм биш. Тэр бидний хоолны ширээн дээр эргэлдэж байна. Олноор нь сүйтгэдэг зэвсэг бол бидний хутга сэрээ юм. Бидний санал бол ирээдүйн Шведийн Армийн Хутга - энэ нь бидний байгаль орчин, ус, эрүүл мэндийн асуудлуудыг шийдэж харгислалыг эцэслэх болно.

Чулуун зэвсгийн үе дуусаагүй, учир нь бид чулуугаа барж дуусгаагүй байна. Харгислалт үйлдвэрүүд зогсох болно, учир нь бидний тэднийг уучлах өршөөл барагдчихаад байна. Мах бол яг л 1 эсвэл 2 центийн зоостай адил. Харин түүнийг бий болгоход өөрийнх нь өртгөөс илүү их үнэ шаардагддаг. Тариаланчид бол хамгийн ихийг хүртдэг хүмүүс. Тариалан хэзээ ч зогсохгүй, харин хөгжих болно. Зөвхөн бүтээгдэхүүний нэр төрөл нь л өөрчлөгдөнө. Тариаланчид бүр тоолж ч барахгүй тийм их хэмжээний мөнгийг олох болно. Засаг төр биднийг хайрлах болно. Шинэ аж үйлдвэрүүд гарч ирж хөгжин дэлгэрэх болно. Эрүүл мэндийн даатгалын хураамж огцом буурах болно. Эмнэлэгт дугаарлан зогсдог байдал үгүй болно. Бид үнэхээр эрүүл болно, оршуулах ёслол хийе гэвэл хэн нэгнийг буудах л хэрэг гарна даа. (Ёжлол: эрүүл мэндийн шалтгаанаас хүн үхэхгүй гэсэн утгатай) (инээлдэв)

Тэгэхээр надад хоёр уриалга байна: 1. Мах нь өргөн тархсан зүрхний өвчин болон хорт хавдруудын шалтгаан. Тэдний ядаж нэг нь ургамлан хоол идсэнээс болсон тохиолдол байна уу? 2. Би "Хүн дэлхий" хэмээх гурван цуврал бүтээлийг санхүүжүүлж байгаа. Хэрэв тэд өөрсдийн эсэргүү үйлдэлдээ үнэхээр баттай зогсож байгаа бол би тэднийг "Хүн дэлхий" DVD үзэхийг хүсэж тэдэн рүү болон тэдний бүх хамтрагчид, үйлчлүүлэгчид рүү нь илгээх болно. Та бүхнийг уриалж байна, ургашаа!

Амьтад бол зүгээр нэг өөр төрөл зүйл биш. Тэд бол өөр үндэстэн юм. Харин бид түүнийг өөрсдөдөө хор хөнөөл авчрахын төлөө хөнөөж байна. Энх тайвны зураглал үнэндээ бол хоолны цэсэн дээр зурагддаг. Энх тайван гэдэг нь зөвхөн дайныг зогсоохын нэр биш. Энэ бол шударга ёс тогтоохын нэр. Гарал угсаа, арьсны өнгө, шашин шүтлэг, төрөл зүйл дээр шударга ёс үнэхээр сохор байх юм. Хэрэв сохор биш байсан бол тэр л өөрөө аймшигт зэвсэг байх байлаа. Төсөөлөхийн аргагүй аймшигт терроризм тэдгээр нядалгааны газруудад болж байна. Хэрэв нядалгааны газар шилэн цонхтой байсан бол бид энэ орой ийм зүйлийн талаар яриад сууж байхгүй байлаа.

Өөр нэгэн ертөнц байдаг гэдэгт би итгэдэг. Анир чимээгүй шөнө би түүний амьсгалж байгааг сонсдог. Амьтдыг хоолны цэснээсээ хасцгаая, тэднийг хэрцгийлдэг аймшигт өрөөнүүдээс гаргацгаая. Дуу хоолойгоо илэрхийлж чаддаггүй тэдгээрийн төлөө саналаа өгцгөөе. Баярлалаа.

Tuesday, February 24, 2015

Хүн гэдэг хязгаар үгүй орчлонд хүслээ туурвигч бурхан юм уу?

Амьдралаас хүсэх зүйл олон ч
Хайраас илүү нь үгүй юм
Хорвоод хүмүүс олон ч
Амьдарч байгаа нь цөөхөн юм
        Хорвоо дээр би амьдрахыг хүснэ
        Хүмүүсийг би хайрлахыг хүснэ
Хүсэл мөрөөдөлд хязгаар үгүй шиг
Хайранд хил хэмжээ бий гэж үү?
Хүн тэгвэл өөрөө цаглашгүй хүч тийм үү?
Хязгаар үгүй орчлонд хүслээ туурвигч бурхан юм уу?
        Хүслээрээ би диваажинг бүтээхийг хүснэ
        Хайраар би хөглөгдөхийг хүснэ
        Хорвоо дээр би цацрахыг хүснэ нар адил
        Хариу нэхдэггүй хайрыг түгээхийг хүснэ
Энэ хүсэл минь амьдрах шалтгаан юм бол
Эгэл энэ ертөнцийг диваажин болтол
Ирэн буцан дахин дахин төрж
Эгнэшгүй хайрыг бусадтай хуваалцахыг хүснэ
2014.11.17

Saturday, February 14, 2015

Үзэгдэл төдийд үл хууртан Үнэнийг эрэлхийлж амьдарцгаая


Амьдралын хатуу үнэн гэж боддог бүхэн, бодитой гэж боддог бүхэн, үнэн бус атлаа амьдрал дээр хэргэжээд байгаа бүхэн жинхэнэ бөгөөд туйлын үнэн байх албагүй. Амьдралд тогтсон эдгээр хэлбэр болоод үзэгдэл болгон, бидний үзэл суртал болгон цор үнэнийг илтгэхгүй. Хязгааргүй орчлон, өргөн уудам хорвоогийн юуг нь ч бид таньж мэдээгүй байна. Тэр өргөн уудам мэдлэг, билиг оюунаас хүртсэн өчүүхээн хэсгийн хүрээнд хөвөрч буй амьдралын хэлбэр, үзэгдлийг үнэн бодитой гэж дүгнэвэл бидний тэмүүлээд хүрэх хязгаар нь тийм өчүүхэн юм гэж үү? Жишээ нь, ямар ч болзол нөхцөлгүй хайр гэж байдаг ч тэр нь амьдрал дээр хэргэждэггүй бол огт байдаггүй гэсэн үг болох уу? Зугаатай санагдах хэдий ч хов ярьж хүн муулах, архидах гэх мэт нь зугаа цэнгэлийн дээд хэлбэр үү? Үг яриа үйл хөдлөлөөр илрэх хүний дотоод сэтгэлийг зөвхөн хэлбэр төдий өнгөц дүгнэж шүүмжлэх нь бодит үнэнийг хэр онох вэ? Тэгэхээр бидний бодит гээд байгаа бүхэн үнэндээ ямар ч бодигүй хуурамч. Зүгээр л бидний оюун санааны хязгаарлагдмал түвшинд төөрөлдсөн үзэгдэл. Энэ өчүүхэн хүрээнд эргэлдэх биш, алс хязгаар нь үл тодрох тэр билгүүн ухаан гэгээрлийн охь шимийг бага багаар ч болов хүртэж хүнийхээ хувьд ч ухамсар төгөлдөр нэгэн бүрэлдэхүүн болвол бидний одоогийн бодитой гэж боддог бүхэн, үйлдэл бүхэн маань ямар өчүүхэн дорой байсныг ойлгоно. Мах идэх болохоороо дээд уураг гэж ярих дуртай хэрнээ, дээд ухамсрын түвшнийг яагаад эрэлхийлэхгүй байна вэ? Хүн гутааж доромжилдог, хов ярьдаг, хөгийн маазрал гэх мэт энэ сэтгэхүйнээсээ гарч ухамсрын илүү дээд түвшнийг эрхэмлэвэл амьдрал илүү сайхан болох юм шиг санагдахгүй байна уу? Аливааг бодитойгоор харах билгийн нүдээ хурцлая! Бидний өмнө ухамсрын илүү өндөр түвшин битгий хэл төгс гэгээрэл ч үүд хаалга нь нээлттэй, цаглашгүй гэрлээр биднийг тосон угтаж байдаг гэдгийг түүнд хүрсэн олон гэгээнтнүүд хэлж сургасаар ирсэн юм шүү дээ.